3 اسفند 1398 ۰ دیدگاه

کلاژن چیست؟

حتماً نام کلاژن را به خصوص در معقوله پوست و زیبایی زیاد شنیده‌اید اما در واقع این ماده در تمام بدن وجود دارد و فقط مختص پوست نیست. کلاژن به مجموعه‌ای از پروتئین‌ها گفته می‌شود که جزء اصلی ساختار بافت‌های همبند یا پیوندی مانند پوست و غضروف هستند و تقریباً یک سوم پروتئین‌های بدن را شامل می‌شوند. ۲۸ نوع کلاژن مختلف در بدن وجود دارد که هرکدام با توجه به ترکیبات اسید آمینه خود دسته‌بندی می‌شوند. حدود ۹۰ درصد کلاژن موجود در بدن ما از نوع ۱ است که در پوست، تاندون‌ها، اندام‌های داخلی و استخوان یافت می‌شود.

بیشتر کلاژن‌های موجود در بدن شامل انواع زیر هستند:

  • نوع ۱: در بافت پوست، استخوان، تاندون، غضروف، دندان و بافت‌های هم‌بند یافت می‌شود.
  • نوع ۲: در غضروف یافت می‌شود.
  • نوع ۳: در مغز استخوان و بافت‌های لنفاوی یافت می‌شود.
  • نوع ۴: در غشاهای داخلی یافت می‌شود (ورقه‌های نازک کلاژن که بیشتر انواع بافت‌ها را احاطه کرده است).
  • نوع ۵: در مو و سطح سلول‌ها یافت می‌شود.

کلاژن چگونه ساخته می‌شود؟

بدن به طور طبیعی با تجزیه پروتئین‌های خوراکی به اسیدهای آمینه، کلاژن خود را می‌سازد. اسیدهای آمینه همان ترکیباتی هستند که انواع مختلف پروتئین از جمله کلاژن را در بدن تولید می‌کنند. شما با داشتن یک رژیم غذایی متعادل و مصرف غذاهای سرشار از پروتئین مانند گوشت مرغ، گوشت گاو، تخم‌مرغ، لبنیات، حبوبات، آجیل، غلات کامل و انواع مختلفی از محصولات تازه، ترکیبات مورد نیاز برای تولید کلاژن را دریافت می‌کنید.

کلاژن پوست

یک رژیم غذایی سرشار از سبزیجات و میوه‌های تازه با فراهم کرده آنتی‌اکسیدان‌ها، بدن را در برابر استرس اکسیداتیو (oxidative stress) که کاهنده کلاژن بدن است محافظت می‌کند. با افزایش سن توانایی بدن در تولید کلاژن به طور طبیعی کاهش می‌یابد اما قرار گرفتن زیاد در معرض آفتاب، سیگار کشیدن و رژیم غذایی ضعیف نیز می‌توانند مانع تولید کلاژن شوند.

برای درمان‌های پزشکی

آرتروز باعث می‌شود تا کلاژن موجود در مفاصل سریع‌تر از چرخه مجدد پر شدن، تجزیه شود که این منجربه درد مفاصل و کاهش تحرک می‌شود. دانشمندان از دهه ۸۰ میلادی از کلاژن برای درمان آرتروز استفاده می‌کردند. اما این روش همیشه مؤثر نبوده است.

براساس مطالعاتی که در سال ۲۰۱۷ منتشر شده است، مکمل‌های خوراکی کلاژن به تسکین درد بیماران مبتلا به آرتروز کمک می‌کنند. اما کلاژن مؤثرتر از درمان‌های دارویی پیشرو برای آرتروز روماتوئید (rheumatoid arthritis) یا رماتیسم مفصلی نبود. همچنین طبق مطالعه منتشر شده‌ دیگری در سال ۲۰۱۶ دریافتند که مکمل‌های کلاژن به کاهش درد بیماران مبتلا به آرتروز کمک می‌کنند. با این حال حتی اگر فرد، مکمل‌های خوراکی مصرف کند، احتمال بهبودی کامل آرتروز وجود ندارد. اما وارد کردن کلاژن به مفاصل از طریق جراحی می‌تواند یک درمان امیدوارکننده برای آرتروز باشد.

کلاژن برای درمان زخم‌ها موفق‌تر بوده است و بیش از ۲۰۰۰ سال برای این منظور استفاده شده است. کلاژن به صورت موضعی و اغلب با پروتئین‌های ساختاری دیگر و آنتی‌بیوتیک‌ها برای بهبود درمان و جلوگیری از عفونت استفاده می‌شود. همچنین مقاله‌ای در سال ۲۰۱۴ منتشر شده است که توضیح می‌دهد برای بهبود یک سوختگی شدید چطور می‌توان یک اسفنج یا ژل کلاژن را بر روی آن قرار داد. اسفنج ضمن محافظت از پوست در برابر عفونت، به آن اجازه می‌دهد تا مرطوب بماند و کلاژن برای بازسازی سلول‌ها و تولید کلاژن جدید به عنوان یک داربست عمل می‌کند.

آیا باید از مکمل‌های کلاژن استفاده کرد؟

کلاژن یک ترکیب محبوب در مکمل‌های خوراکی و کرم‌های موضعی است. اما دانش کمی برای حمایت از اثربخشی چنین محصولاتی وجود دارد. برخی از مکمل‌های کلاژن مدعی هستند که می‌توانند باعث بهبود سلامت پوست، تسکین درد مفاصل، جلوگیری از پوکی استخوان، افزایش توده عضلانی، ارتقاء سلامت قلب، افزایش رشد مو و قدرت ناخن‌ها، بهبود سلامت روده و مغز و کمک به کاهش وزن شوند.

کلاژن

اگرچه شواهدی مبنی بر مفید بودن کلاژن‌های موضعی برای درمان زخم‌ها وجود دارد اما اگر شواهد و مدارک اثبات شده‌ای هم مبنی بر هرگونه فایده درمانی و دارویی این مکمل‌ها برای سلامت پوست، مو یا ناخن‌ها وجود داشته باشد، خیلی کم است.

استفاده روزانه از ضدآفتاب و مرطب‌کننده حاوی رتینوئیدها (retinoids)، رتینول (retinol)، سرامیدها (ceramides) یا سالیسیلیک اسید (salicylic acid) (بسته به نیاز فرد) روش مؤثرتری برای حفظ سلامت پوست است. این فواید فرضی کلاژن به طور کامل مورد مطالعه قرار نگرفته است به همین دلیل نسبت به ادعاهایی که پیرامون مکمل‌های کلاژن و تأثیر آن‌ها بر روی سلامتی، شکاک باشید.

به علاوه سازمان غذا و دارو آمریکا (FDA) مکمل‌های کلاژن را با همان سخت‌گیری داروها مورد تأیید و بررسی قرار نمی‌دهد. این بدان معنا است که تولیدکنندگان مکمل‌های کلاژن، لازم نیست قبل از عرضه به بازار، سلامت و اثربخشی محصولات خود را ثابت کنند.

کلاژن موجود در بسیاری از مکمل‌ها که به طور کلی از منابع حیوانی مانند استخوان گاو و پوست ماهی گرفته می‌شود، به میزان بالایی فرآوری می‌شود. این کار ساختار کلاژن را با تجزیه آن به پپتیدها (peptides) که زنجیره‌های کوتاه اسیدهای آمینه هستند، از بین می‌برد. محصول به دست آمده هیدرولیز شده نامیده می‌شود که محلول در آب است. بنابراین ترکیب آن در لوسیون و یا خشک کردن و قرار دادن آن در قرص آسان‌تر است.

کلاژن پوست

توصیه نهایی

هنگام تصمیم‌گیری در مورد مصرف مکمل‌های کلاژن، مهم است که کیفیت رژیم غذایی و سبک زندگی خود را بررسی کنید. اضافه کردن مکمل به یک رژیم غذایی ضعیف و سبک زندگی نامناسب هیچ فایده‌ای برای سلامتی نخواهد داشت. بر روی سبک زندگی و یک رژیم غذایی متعادل تمرکز کنید و مصرف مکمل‌ها را به مرحله بعد موکول کنید.

مقالات مرتبط:

مکمل های کلاژن و تزریق کلاژن چه تاثیراتی بر روی پوست شما دارند

مواد غذایی کلاژن ساز برای بدن

3 اسفند 1398 ۰ دیدگاه
اشتراک گذاری

دیدگاه کاربران

مرا از نوشته‌های تازه با رایانامه آگاه کن.